Home

1. Benny Hinn
Aanklager Granel

2. Ouweneel
Aanklager Geelhoed

3. Rick Warren
Aanklager Geelhoed
- Nieuws
- Back to the bible
- Centrerend
- Van Berghem
- Recensie-1 Smith
- Recensie-2 Smith
- Warren's mening
- Boekrecensies
- Critici

  7 Henk Bakker
  - ND-TRIN
  - Ellips-Toekomst
  - Visie-Je hebt het
  - God is bitter
  - Openbaring
  - Ellips Evangelisch
  - CVK Heidens
  - CVK Het kruis
  - Andries Radio
  - ND-interview
  - RD-Rick Warren

  - Otto de Bruijne

4. TB Joshua
Aanklager vd Ven

5. Joseph Prince
Aanklager BttB

6. F. Ouweneel
  
Goedgelovig

7 Andrew Wommack
Aanklagers: Jos&Regina

Diversen:
- Alverzoening
   - Eeuwig?
   - Vagevuur?
   - Geloof?
- Bevrijdingspastoraat
   - Bevrijding
- Genezing
   - Ziek van het zoeken

- Handoplegging
- Opwekkingsbundel
- Preterisme
- Vallen in de Geest
- Welvaartsevangelie
   - Welvaart in het OT
   - Zaaien en oogsten

- Henk Bakker
- David Pawson



  o n d e r z o c h t    e n    g e t o e t s t

   

Dr. Henk Bakker waarschuwt...
EVANGELISCH

"De Evangelische beweging gaat ten onder"

Ellips - juni 2006
Het 'aanpassingsvermogen' van de Evangelische Beweging

Dr. Henk Bakker schreef ook voor Ellips een artikel over de EB (Evangelische beweging). Als we ons niet laten afleiden door enkele positieve opmerkingen in het begin, die hij later weer tegenspreekt, dan blijft er de volgende bloemlezing over met diverse ongelooflijk bizarre uitspraken:

     Bakker over de evangelischen: "Natuurlijk zit men niet te wachten op diepzinnige en ingewikkelde preken..." Nee, niet in de negatieve zin van dit woord, daarop zit niemand te wachten. Maar zitten b.v. de Baptisten, of wie dan ook, daar wél op te wachten? Bakker insinueert ermee dat evangelischen niet veel van bijbelstudie moeten hebben. Maar het is maar de vraag of dat wel waar is voor de evangelischen in het algemeen.

     Bakker is tegen "Uitholling van de woordbediening". Maar zijn evangelischen dat dan niet? Absoluut denigrerend is zijn onjuiste conclusie dat "men de dienst uitloopt en driemaal met het hoofd schudt en de zegen al weer is gevlogen".
Bakker geeft er overigens blijk van geen onderscheid te kennen in de verschillende diensten die er zijn, zoals aanbiddingsdienst en woorddienst, met vaak een wekelijkse bijbelstudieavond of een maandelijkse bijbellezing. Nee, blijkbaar bestaat voor hem voor hem alleen de zondagse leerdienst. Ja, makkelijk is het om dan met zo'n eenzijdige kijk op de zaak die praisedienst te veroordelen. 

Verwereldlijking
     Bakker speculeert verder over de aanpassing van de
Evangelische beweging: "Niet God maakt uit wat de evangelische christen doet, maar de ongelovige, de wereld". Ja, ja, is dit nog realistisch? En dan gaat Bakker verder dat hij liever 'de oude liturgie intact laat', als 'de ongelovige Miep en Klaas daardoor verloren gaan'. En hij wil 'blijven hameren' op het gebruiken van woorden als 'zonde en schuld'. Ja, maar weet hij nog waar hij het over heeft?

Gehoord
Ook meent Bakker dat evangelischen wel avondmaal met chips en cola willen vieren. En omdat ze Johannes de Heer zingen, zingen ze ook rustig liederen van Andre Hazes en Vader Abraham. Heeft Bakker bewijs? Jazeker, hij heeft gehoord dat het eens in een evangelische kerk voorkwam. Je vraagt je natuurlijk af, hoe het toch kan dat hij zo goedgelovig is? Want in een betoog over de plussen en minnen van de evangelischen slaan zulke verhaaltjes toch immers nergens op?!!

Profetie
Maar goed, verder gaat het, over profetie. Bakker weet: "de Schrift wordt niet werkelijk bestudeerd... onnozele kerken zijn het... vrome vrijzinnigheid... ze hebben een zelfgeconstrueerde Jezus... een Jezus die altijd wil genezen... enz." En dit zijn dus volgens een spottende Bakker: de kerken die naadloos overlopen in de wereld en dus verzekerd zijn van groei.

Heiligheid
Dus het evangelie moet volgens Bakker niet voor een paar euro in de uitverkoop. Maar zou hij dan niet weten dat het evangelie gratis is? Bakker meent ook dat evangelischen met meer eerbied en terughoudendheid over God moeten spreken, en een ingetogen beleving moeten tonen. Ze kunnen daarin een voorbeeld aan de vrijzinnigen nemen. Die laten volgens Bakker ook beter het heilige van God zien...

Slotzin
De slotzin van Bakker's artikel: "De EB gaat gewoon ten onder in de massa."

Waarschijnlijk gelooft u niet dat dit verhaal echt waar is!? Stond dit onrealistische doemscenario werkelijk in Ellips? Ja, inderdaad, hierboven zijn de meest negatieve punten eruit gelicht. Maar misschien bedoelt Bakker het niet allemaal zo plat als hij het zegt. Maar hij schrijft dit onwerkelijke beeld wel neer. Wilt u het hele artikel lezen? Lees dan hieronder verder.


Ellips - juni 2006

Het aanpassingsvermogen van de Evangelische Beweging

In een uitgebreide sterkte- en zwakteanalyse van de Nederlandse evangelische beweging zouden diverse kenmerken de moeite van het bespreken waard zijn. In dit artikel licht dr. H.A. Bakker er één uit, namelijk het enorme aanpassingsvermogen van de evangelischen. Dat is een sterk punt en tegelijk hun zwakte, betoogt hij.

Communicatie
De kracht van de evangelische beweging (EB) zit volgens mij in haar vermogen om eigentijdse vormen voor de communicatie van het evangelie te gebruiken. Als kerkhistorisch verschijnsel wordt de EB immers sterk bepaald door haar gevoeligheid voor culturele context. Van oudsher deinsden evangelische christenen niet voor de tijdgeest terug en wisten zij bruggen te bouwen. Evangelischen hebben zogezegd een 'neusje' voor wat in de lucht hangt en weten meestal goed op hun omgeving in te spelen. Ze worden niet gehinderd door liturgische tradities of dogmatisme, omdat zoiets als een evangelische 'leer' of kerkorde nu eenmaal niet bestaat. Evangelische kerken hebben ook geen gemeenschappelijke normatieve theologie, ofschoon zij het over een aantal kernachtige geloofspunten meestal wel eens zijn. De EB is meer een sociologisch fenomeen: een veelkoppig en amorf netwerk dat beter met liquide metaforen (een rivier of zee of fontein) te omschrijven is dan met starre begrippen (een ge~ bouw of instituut of structuur). In die zin kunnen we stellen dat de EB Paulus' leefregel als verkondiger van het evangelie serieus probeert waar te maken: 'Ik ben voor de zwakken zwak geworden, om de zwakken te winnen; voor allen ben ik alles geweest, om in elk geval enigen te redden. Alles doe ik ter wille van het evangelie, om in elk geval enigen te redden. Alles doe ik ter wille van het evangelie, om er zelf ook deel aan te verkrijgen' (1 Kor. 9:22 23). Paulus wist zich binnen gestelde kaders aan te passen om bij zijn luisteraars gehoor te krijgen. Wanneer het om de reddende boodschap van het evangelie draait, moesten gedragsregels als de joodse identity markers (zoals nauwgezette wetsbetrachting, de besnijdenis, het houden van de feesten) kunnen wijken. In de ogen van de joden leek hij soms zelfs een 'wetteloze' (anomos, 1 Kor. 9:21). Anderzijds paste Paulus zich ook bij de joden aan wanneer het hem uitkwam.

Opportunisme?
Als je het zo zegt lijkt er iets opportunistisch in het gedrag van Paulus te zijn. Gedraagt hij zich maar zoals het hem voor de verkondiging van het evangelie het voordeligst uitkomt? Overgezet naar onze tijd zou Paulus dan het volgende beeld laten zien: onder zwaarkerkelijken doet hij even zwaar mee, terwijl hij buiten het zicht van de 'zwaren' zo licht is als een veertje en zich van hun regels nauwelijks iets aantrekt. Om buitenkerkelijken niet voor het hoofd te stoten kleedt hij zich niet in een donker pak, vraagt hij ongelovigen niet om 'stilte' zodat hij kan bidden voor zijn eten, gaat hij met hen mee naar een concert van U2, en bezoekt hij hen in de plaatselijke kroeg ook op zondag. Het gaat er mij nu niet om hoe we dit zouden moeten beoordelen (wie ben ik om dat te doen en laten we altijd oppassen voor moralisme en casuïstiek), maar om het missionaire principe dat hierachter zit. Het is een loffelijk streven om de grenzen van het mogelijke af te tasten met de bedoeling om het evangelie dicht bij het hart van ongelovigen te brengen. Veel evangelischen hebben de aanpassing aan hun omgeving tot regel en tot kunst verheven en vaak terecht. Mensen zijn in veel opzichten voor Jezus belangrijker dan regels. God is meer gediend met barmhartigheid dan met offers van een koude en hardvochtige ziel. Toen Jezus' leerlingen honger hadden, mochten ze van Jezus zelfs op de sabbat graan plukken en hun voedsel toebereiden alle kritiek ten spijt (Matt. 12:1 7).

Kracht en zwakte
Deze kracht van de evangelische beweging is tegelijk ook haar zwakte. In de behoefte om eigentijds te zijn zit ook de kiem tot secularisatie. Met 'secularisatie' bedoel ik verwereldlijking. Dat wil zeggen: de kerk verliest haar 'anders' zijn. Paulus schreef aan de gemeente van Efeze: 'Maar gij geheel anders, gij hebt Christus leren kennen' (Ef, 4:20). Een beweging die seculariseert raakt dit gaandeweg kwijt. Men beluistert dan weinig of geen verschil meer tussen de manier waarop mensen spreken en de wijze waarop God spreekt. Gods spreken wordt steeds minder bijzonder. Zijn woorden lijken meer en meer op wat we van nature al in ons hebben. Bekende Nederlandse politici, conferenciers of cultfiguren kunnen daarom model staan voor wat men in de kerk wil horen. Velen zoeken er retorisch genoegen, weinig mensen zoeken er de confrontatie met God.

De vraag is of de EB de oren niet te veel laat hangen naar wat ongelovigen (en helaas ook gelovigen) naar de kerken trekt. Natuurlijk komt men liever naar een riant gebouw waar je anoniem in het pluche kunt wegzakken en heel de liturgie via een gelikte beamerpresentatie voorgeschoteld krijgt. Natuurlijk spreekt orenstrelende muzikale begeleiding, afgewisseld met dans en drama, meer aan dan kale woorden. Natuurlijk zit men niet te wachten op diepzinnige en ingewikkelde preken. Maar het is zeer de vraag of de gemiddelde christen of niet christen zo wel op het goede been wordt gezet. Laat me duidelijk zijn: ik ben niet tegen beamers, dans, drama en goede muzikale begeleiding. Ik ben tegen de uitholling van de Woordbediening. Vaak gaat allerlei aangepast 'gedoe' ten koste van de diepgang van de Woordverkondiging. Te veel lieve mensen op het podium, te veel goedbedoelde woorden, te weinig cohesie en integratie kortom: gebrek aan bijbelse focus. Men loopt de dienst met een goed gevoel uit, schudt driemaal met het hoofd en de zegen is alweer gevlogen.




Verwereldlijking
Mijn grootste angst is dat de agenda voor de EB uiteindelijk door de wereld wordt bepaald. Niet God maakt uit wat onze behoeften zijn en wat we wel of niet moeten doen, maar de ongelovige. Als Miep voor Jezus gewonnen kan worden door de liturgie minder formeel te maken, waarom dan vasthouden aan het oude? Als ongelovige Klaas meer van swingende muziek houdt, waarom daar dan niet op inspelen? Als uit onderzoeksgegevens blijkt dat de gemiddelde Nederlander slechts acht minuten geconcentreerd kan luisteren en die concentratie maar driemaal aaneengesloten kan opbrengen, waarom de preek dan niet inkorten tot maximaal 25 minuten? Als rock chic Wanda zich irriteert aan woorden als 'zonde' en 'schuld', waarom dan blijven hameren op zulke termen? Waarom het avondmaal vieren met brood en wijn en niet met cola en chips? Waarom alleen maar uit de liedbundel Johan de Heer zingen en niet uit het repertoire van André Hazes of van 'Vader Abraham'? Ik weet van een evangelische kerk waar de hit 'Daar in dat kleine café aan de haven' werd gezongen. Het was er een heuse gezellige 'ouwejongenskrentenbrood'-sfeer. Dat trekt ongelovigen. Aanpassing aan de agenda van de wereld lijkt op vernieuwing, maar is ten diepste veroudering en verarming. Dat is ook daar het geval waar men pretendeert het over de Schrift te hebben, terwijl door allerlei 'persoonlijke openbaringen' de Schrift eigenlijk niet aan het woord komt. De 'Schrift' wordt wel als wachtwoord of legitimatie genoemd, maar wordt niet werkelijk bestudeerd. Zonder het in de gaten te hebben zakken onnozele kerken weg naar een vorm van vrome vrijzinnigheid waar de controle van de historische Jezus onbelangrijk is geworden. Het is de eigen imaginaire Jezus die de scepter zwaait, bijvoorbeeld een zelfgeconstrueerde Jezus die alleen maar liefde is en een en al tolerantie, of een Jezus die altijd wil genezen en zakelijk succes garandeert. Kerken die deze weg op gaan, kunnen zich van groei verzekeren, want dit is precies wat men maatschappelijk zoekt. De weg van de wereld loopt dan naadloos over in die naar de kerk. De kerk wordt dan een grote bondgenoot van het bestaande. Waar is de kritische zin dan gebleven?

Heiligheid
Ik geloof dat waar de EB zich te gemakkelijk naar de wereld toe plooit, zij haar bestaansrecht verspeelt. Van oudsher kan de EB gezien worden als een telkens (vaak spontaan) terugkerende christelijke 'vleugel' binnen en buiten de bestaande kerken, die de hoofdkerk terugroept tot haar normatieve begin in Christus en de apostolische traditie rond Hem (neergeschreven in het Nieuwe Testament). Als die roep te sterk met de tijdgeest verkleefd is, raakt de EB haar geloofwaardigheid kwijt. Waar halen wij als evangelischen de moed vandaan om met het vingertje tegen de vrijzinnigheid te zwaaien, terwijl wij het evangelie presenteren alsof het voor een paar euro’s in de uitverkoop is? Onder vrijzinnige christenen kom ik regelmatig meer eerbied voor het 'heilige' tegen dan in de kringen waar ik meestal verkeer. Er wordt met eerbied en terughoudendheid over God gesproken. De beleving is ingetogen omdat de dingen rond God een mysterie mogen blijven. Het gemak waarmee wij als evangelischen de antwoorden menen te weten, ontbreekt daar, maar je hebt in elk geval de indruk dat het heilige van God 'anders' mag zijn dan wat wij er vaak van maken. Laten we als evangelische christenen alsjeblieft oppassen voor te gemakkelijke profanisering van het heilige van God. Dat kan ons duur te staan komen, want op zeker moment gaat de EB gewoon ten onder in de massa.

Dr. Henk A. Bakker (1960) heeft theologie gestudeerd in Leiden en Utrecht en is gepromoveerd in Groningen. Tegenwoordig is hij docent theologie en historische theologie aan de Christelijke Hogeschool Ede en aan het Center of Evangelical and Reformation Theology (Vrije Universiteit, Amsterdam).

(Onderstreping van mij, HS)

-- Lees in dezelfde Ellips nog een artikel over toekomstvisie. Ook die is niet zonder zorgen, maar geheel anders van stijl en onderbouwing, van de hand van Mr. Henk P. Medema over: De Toekomst van het Evangelicalisme...


Meer critici: Geelhoed | Backtothebible | Bakker | Van Berghem | Bijbelgetrouw | Gorsira | Smith

Home | Granel.org | Hinn | Geelhoed | Ouweneel | Van der Ven | T.B.Joshua